October 18, 2019

July 8, 2019

Please reload

Recent Posts

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Featured Posts

Dokter Biemans over Stadmaken en Stadsgeneeskunde

November 17, 2017

 

Stadmaken is een term die steeds vaker opduikt als het gaat over het klassieke werkveld van de stadsontwikkeling. Wat is eigenlijk het verschil tussen Stadmaken en Stadsgeneeskunde ?

Stadsgeneeskunde is een essentieel onderdeel van ‘stadmaken’ in mijn beleving. Letterlijk vertaald betekent stadsgeneeskunde immers ‘de stad beter maken’. In een recente column schreef Martin van der Maas (planoloog Amsterdam) het volgende over ‘stadmaken’: ‘Stadmaken’ vangt dus drie belangrijke waarden in één woord: de menging van functies, de combinatie van fysiek en sociaal, en een ontwikkelproces dat open staat voor lokale partijen.

De waarde ‘combinatie van fysiek en sociaal’ geven wij vorm op microniveau in de directe leefomgeving van mensen (wijk/straat) met als resultaat een gezondere leefomgeving voor juist die bewoners, die dit het hardst nodig hebben.

Er is dus geen verschil, stadsgeneeskunde is ‘stadmaken’. Dus je zou ook nog kunnen stellen dat stadsgeneeskunde een noodzakelijk onderdeel is van ‘stadmaken’. Want een gezonde groene leefomgeving is toch een wezenlijke kwaliteit van een stad.

 

Dat is niet op een andere manier te realiseren ?

Hoe dan? Ik ken in ieder geval geen bestaande projecten die het dagelijks onderhoud als basis hebben. Zonder een transformatie van juist de dagelijkse onderhoudpraktijk is het veel lastiger een duurzaam en blijvend effect te bereiken. Al het groen moet toch onderhouden worden. De meeste interventies zijn wat dit aangaat te vrijblijvend en te weinig gericht op een integrale verbetering van zowel het fysieke als het sociale domein met als basis de dagelijkse interactie in een wijk.

Voor bewoners in achterstandwijken is het vele malen moeilijker om een gezonde levensstijl te ontwikkelen dan gemiddeld. Dit geldt in nog grotere mate voor de ouderen die er wonen en de kinderen die er opgroeien. Het huidige beleid heeft hier vooralsnog geen oog voor en plaatst een groot deel van deze problematiek (het sociale) onder de individuele verantwoordelijkheid. Terwijl in feite dit zoals betoogd de ‘oorzaak’ juist buiten hun schuld ligt. Deze ‘oorzaken’ dienen dan ook benaderd te worden als omgevingskwaliteit en dat doet stadsgeneeskunde.

 

Maar wanneer zijn mensen dan wel verantwoordelijk voor hun eigen gezondheid ?

In feite is iedereen verantwoordelijk als deze persoon voldoende middelen en kennis heeft. Tegelijkertijd is ziekte en gezondheid ook iets dat je overkomt. Maar dit is niet de discussie die ik wil voeren. Het gaat mij om systeemeffecten die mensen ziek maken en die zijn te corrigeren. Als wij die niet corrigeren zijn wij als samenleving net zo schuldig.

 

Hoe zit dat dan?

Als je geld bezuinigd in dergelijke wijken, verlies je dat in meervoud door stijgende zorgkosten en andere contraproductieve effecten. Dit is iets wat de bewoners in feite overkomt en het is raar ze daar voor verantwoordelijk te houden.

Om dit goed te kunnen zien en beoordelen dien je alle bekende ‘risicofactoren’ rondom gezondheid samen te brengen onder de noemer ‘omgeving van een mens’. Hierdoor ontstaat het beeld, waarbij juist de zwakkeren (arme mensen, werklozen, kinderen en ouderen) leven in de meest ziekmakende omgeving. Dit relativeert niet slechts hun ‘eigen verantwoordelijkheid’, maar vraagt natuurlijk ook om nieuwe strategieën om in te grijpen. En dat laatste is onze verantwoordelijkheid.

Feit is dat juist in zogenaamde achterstandswijken het met het totaal van  omgevingsdeterminanten van gezondheid extra slecht gesteld is. Dit wordt veroorzaakt door een complex samenspel van verschillende factoren die de gezondheid negatief beïnvloeden. Te weten, huisvesting, armoede, schulden, lage opleiding, eenzaamheid, stress, weinig bewegen, slecht en veel eten, weinig groen, roken, alcohol en drugs, e.d.

Vandaar dat wij pleiten voor het optimaliseren van deze leefomgeving van stadsbewoners door een transformatie van de dagelijks onderhoudspraktijk van een kostenpost naar een investeringsfonds met maatschappelijk rendement.

Om dit goed te kunnen doen werken we nu aan een schijf van vijf voor de wijk die dit zichtbaar en stuurbaar maakt. We sturen in onze participatietrajecten in eerste instantie op gezondheid, met andere woorden gezonde arbeid in een gezonde o