October 18, 2019

July 8, 2019

Please reload

Recent Posts

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Featured Posts

Institutionele hufterigheid

April 5, 2019

Bron: Reformatorisch Dagblad

 

Doe eens lief (#doeslief) is een campagne van Sire om hufterigheid tegen te gaan. Dit is immers een ergernis van velen; onfatsoenlijk gedrag in ons publieke domein en op sociale media. Niet opstaan in de tram voor ouderen, hulpverleners uitschelden, mensen anoniem bedreigen. Doktersassistentes, conducteurs, stadswachten, allemaal worden ze steeds vaker onheus bejegend en dat kunnen en mogen we niet accepteren. Doe eens lief, want de hufterigheid wordt steeds erger. Zo lijkt het. Maar is dat ook zo ?

 

Laten we de zaak eens analyseren, wat is het werkelijke probleem ? Achter problemen zitten meestal werkelijke problemen oftewel datgene dat het probleem daadwerkelijk veroorzaakt en waar dus ook de duurzame, want structurele oplossing is te vinden. Voor deze analyse zou ik het begrip intrinsieke hufterigheid of institutionele hufterigheid willen introduceren. Als je op google zoekt krijg je twee hits, van deze column en een artikel van vermoedelijk zo'n 10 jaar geleden van de hand van Marnix Eysink Smeets.  Hierin wordt betoogd dat het een intrinsieke kwaliteit is van onze moderne samenleving waardoor dit hufterige gedrag wordt gegenereerd. 

 

'Tot nu toe lijkt die boodschap echter niet door te komen. “Een zwart-wit-verhaal”, zo liet Balkenende in antwoord op Brenninkmeijers boodschap dan ook weten. En minister Donner gaf in de Herzberglezing 2007 al aan dat het eens uit moest zijn met het azijnpissen tegen de overheid. Want dat zou het vertrouwen in die overheid alleen maar ondermijnen.'

 

Het werkelijke probleem wordt vooralsnog nog steeds niet onderkend. In de campagne #doeslief wordt wederom gesuggereerd dat de oorzaak van hufterigheid bij het individu ligt. De naïeve gedachte spreekt hier nog steeds dat je hufterigheid kunt uitbannen door mensen er individueel op aan te spreken. Deze aanpak zet mensen tegen elkaar op en verhult de werkelijke oorzaak van individuele hufterigheid. Dit is in mijn opinie een logischere contextuele benadering dan dat het slechts ontspoorde individuen zouden zijn. De oorzaak zit intrinsiek in onze moderne samenleving, daarom is het zo algemeen en verontrustend.

 

Het hufterige gedrag is dus ten alle tijden terug te voeren tot dit ‘systeemfenomeen’ en het hufterige individu is feitelijk slachtoffer net als degene die met hufterigheid te maken krijgt. De oorzaak is te vinden in onze institutionele werkelijkheid, waar we allen van afhankelijk zijn. Dit betekent overigens niet dat mensen hufterigheid moeten accepteren of dat ze zich hufterig kunnen gedragen. Dat werkt averechts. Het gaat er mij om dat mensen begrijpen waar hufterigheid vandaan komt en wat er structureel mis is aan de manier waarop we onze samenleving hebben ingericht. Reprimandes en campagnes kunnen deze ‘systeemfout’ niet verhelpen. Campagnes die individuen aanspreken zullen dit schip niet keren. Ze bereiken waarschijnlijk het tegenovergestelde doordat ze polariseren door de schuld te leggen bij het onbeschofte individu. Dit maakt een oplossing juist lastiger, omdat de emoties en morele verontwaardiging alleen maar toeneemt en dus ook de frustratie. Olie op het vuur gooien, terwijl we dit willen blussen.

 

Zedelijk verval en onbeschofte omgangsvormen zijn een symptoom van deze tijd. Individualisering van deze problematiek heeft een contraproductief effect. Laten we de belaagde doktersassistentes eens onder de loep nemen. Patiënten bedreigen deze dames verbaal en gooien zelfs met prullenbakken. ‘Dat kan echt niet’, is de algemene verontwaardigde reactie. Tegelijkertijd er is boosheid bij de gooiende patiënt en die komt ergens vandaan. Het probleem is dat deze boosheid niet goed wordt geuit. De vraag of deze boosheid wel of niet terech