October 18, 2019

July 8, 2019

Please reload

Recent Posts

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Featured Posts

Samenwerken aan een betere wereld

October 30, 2019

 

Tuinteam speeltuin de Regenboog in Bloemhof aan het werk.

 

Wij mensen hebben geen scherpe klauwen, hoorns of ander wapentuig aan ons lichaam. Van nature zijn we dus niet echt ingesteld op vechten. We houden meer van dansen. We hebben gereedschap en wapens gemaakt. We hebben kleding en behuizing nodig, het duurt lang voor onze kinderen op eigen benen kunnen staan. Wij zijn sociale wezens en samen staan we sterk. We zijn op dit gebied te vergelijken met ratten en andere sociale dieren. Naast het feit dat we gereedschap maken, is onze sterkste troef net als bij de ratten samenwerken.

Samenwerken vraagt overleg, creativiteit en doorzettingsvermogen, maar het belangrijkste is het doel. Met andere woorden samenwerken kunnen we, maar waaraan werken we samen. Het huidige kabinet benadrukt regelmatig het feit dat ze kei en keihard werken aan een beter Nederland en dat we dat alleen samen voor elkaar krijgen. Dit is natuurlijk veel te algemeen, regeren is immers vooruitzien. Ik heb liever een kabinet dat de juiste analyse maakt en de juiste beslissingen neemt, dan eentje waarvan de leden keihard werken en ons oproepen dat ook te doen. 

Samenwerken is dus iets wat groepen van nature doen en dan ook nog vaak om elkaar de overtroeven. Zo justitie samenwerkt doet de georganiseerde criminaliteit dit ook. In de sport wil je met jouw team de beste zijn en de tegenstander verslaan. Het gaat om de knikkers en het spel. Je dient plezier in het spelletje te hebben, omdat je dan betere resultaten bereikt en omgekeerd. Jean Paul Sartre stelde in de vorige eeuw dat wij mensen veroordeeld zijn tot vrijheid. We kunnen keuzes maken. Maar het autonome onafhankelijke individu is een mythe en eentje die is uitgedragen door de intellectuelen. Onze neiging tot conformeren aan de groep, een menselijk instinct bij uitstek wordt hierbij als zwakte gezien. ‘Mens durf te leven, wees op je vierkante meter een vorst’. Dat dit niet voor iedereen is weggelegd en dat er natuurlijk tegendraadse individuen zijn die zich afzetten van de groep zou logisch moeten zijn. Niet iedereen kan zich afzetten tegen de groep en zelfstandig zijn, want dan zouden er geen groepen bestaan. In de werkelijkheid zien we groepsvorming continu plaatsvinden en klokkenluiders, hoewel hun maatschappelijk belang door een ieder wordt onderstreept hebben het nog steeds erg lastig. Dit fenomeen hoort gewoon bij onze natuurlijke manier van samenleven. Ieder vogeltje zingt zoals ie gebekt is en doet dit het liefst samen met anderen, maar niet met iedereen.

De leuze van de Franse revolutie vrijheid, gelijkheid en broederschap kan nooit voor iedereen gelden, laat staan voor een hele natie worden gerealiseerd. Deze leus zou tegenwoordig beter kunnen luiden; verantwoordelijkheid, individuele ruimte en verbondenheid. Als we ‘vrij’ zijn om te kiezen, zijn we immers ook verantwoordelijk voor onze keuzes. We hebben de vrijheid om het goed te doen of te verprutsen. Een relevante vraag is dus hoeveel invloed we daar werkelijk op hebben en waar die invloed vandaan komt. Dit is lastig zo niet onmogelijk te beantwoorden in algemene termen. Wat is keuzevrijheid zonder context en idee van de gevolgen; gokken of leven op je gevoel ? En is dat gevoel te vertrouwen ? We kunnen wel van alles beslissen maar als we niet weten waartoe het leidt geeft dat toch te denken.

Om het simpel en praktisch te houden; wij zijn dus sociale wezens, gemaakt om samen te werken en elkaar te corrigeren. Dat doen we altijd en overal, tenminste als het mogelijk is en we het durven. Het kapitalistisch systeem heeft de samenwerking tussen mensen enorm aangejaagd, maar ook de competitie. Het eindresultaat is evenwel een groeiende ongelijkheid tussen arm en rijk, en uitputten van natuurlijke bronnen en het ontwrichten van het ecosysteem en klimaat op aarde. Het ene deel exploiteert als het ware het andere, met als gevolg de rijken worden rijker, de armen armer en niemand neemt hiervoor de verantwoordelijkheid. Het overkomt ons als het ware, terwijl we er al die tijd bij waren. Dit op haar beurt leidt tot sociale onrust; revoluties en oorlogen doorbreken uiteindelijk de vastgeroeste machtsverhoudingen. Dit systeem is effectief maar bot en zorgt voor maatschappelijke ontwrichting en persoonlijke leed. 

Het zou de meeste mensen liever zijn als we een gestage vitale harmonieuze groei van gemeenschappen zouden kunnen waarborgen. Individuele groepen bestrijden elkaar om macht en territorium. Er is iets nodig waardoor deze ‘strijd’ niet ontaard in ‘bruut geweld’ en maatschappelijke ontwrichting. Het slimste is te zorgen dat de kloof tussen arm en rijk niet te groot wordt. Maar ja dat ligt grotendeels buiten onze directe invloedssfeer en hier zijn dikke boeken over geschreven en de linkse politieke partijen proberen deze kloof kleiner te maken. Tot nog toe zonder veel succes. De vrijheid die ons als individu rest is een mening hierover te hebben. 

Maar er is een plek waar we nog wel invloed en vrijheid hebben, namelijk onze directe leefomgeving. En juist hier ligt een kans ons natuurlijke behoefte tot samenwerken te bevredigen en