Unique Selling Points Stadsgeneeskunde


Oleanderplein, Bloemhof Rotterdam


Deze week werd mij gevraagd via linkedin om de USP van stadsgeneeskunde in een document te zetten, zodat dat gebruikt kan worden om gemeenten te benaderen. We zijn al een tijdje bezig onze methodiek bij gemeenten onder de aandacht te brengen. Uiteindelijk is stadsgeneeskunde een bewezen strategie om te investeren in een gezonde leefomgeving en de methode is schaalbaar en meetbaar. Wat is USP, dacht ik. Plots daagde het mij, maar natuurlijk: Unique Selling Points. Dat is inderdaad niet stom om te doen, alle unieke voordelen van stadsgeneeskunde op een rijtje zetten. Ik schrijf er maar meteen een column over, want dan bereik ik alle gemeenten of beter bestuurders of ambtenaren die er eventueel interesse in hebben. Alles gaat uiteindelijk via, via, maar een heldere concrete omschrijving online helpt.

Ik zal de USP nummeren en kort bespreken; meer details zijn op de website te vinden. Graag wil ik het toelichten, mocht daar behoefte aan zijn.


1. Stadsgeneeskunde werkt vanuit het complexiteitsparadigma

De wereld is complex, dat wil zeggen dat alles onderling verbonden is en dat het geheel de delen bepaalt. Wijkontwikkeling zo dat deze constructief, effectief en duurzaam wil zijn, dient zichzelf als een complex geheel te zien dat slechts integraal te benaderen is. Om deze reden is menselijke interactie met elkaar en natuur de basis en het werkingsmechanisme. We hebben gekozen voor het dagelijks onderhoud als ontwikkelaar, omdat hier juist alles samenkomt in de transitie, de dagelijkse praktijk in de wijk: zorg, onderhoud, onderwijs en welzijn.


2. Stadsgeneeskunde verandert een kostenpost in een investeringsmodel

Stadsgeneeskunde werkt via een fonds met uitvoering. Tegen dezelfde kosten als nu worden taken op het gebied van schoon en groenonderhoud uitgevoerd. In een stadsgeneeskunde-traject organiseren we het op een andere manier, waardoor er maatschappelijk rendement op het gebied van biodiversiteit, sociale cohesie en gezondheid ontstaat.


3. Stadsgeneeskunde stuurt decentraal op targets

Groen, gezond en gezellig is waarop gestuurd wordt. Dit betekent ook schoon en kindvriendelijk. Dit is mogelijk, omdat we werken met een nieuwe vakman in de buitenruimte, een tuinier. Daarnaast werken we met vrijwilligers en bewoners en kunnen we dus veel meer uren in het onderhoud steken. We hebben ook veel meer ogen en oren in de wijk.


4. Stadsgeneeskunde zorgt voor gezonde en leerzame participatie

Omdat samen buiten werken aan een betere wijk een gezonde en nuttige functie heeft, zowel voor een deelnemer als voor bewoners in het algemeen, werkt het bijna als vanzelf. Mensen gaan meedoen, leren elkaar kennen. Wij bieden een vergoeding van 2,50 euro per uur en werken zo’n 10 uur per week. Voor veel mensen is dit een welkome aanvulling op hun besteedbare inkomen. Het werk zelf, met name het tuinieren, is op allerlei niveaus aan te bieden en is door onze ecologische manier van groenbeheer interessant en gevarieerd (je leert iedere dag iets nieuws).


5. Een stadsgeneeskunde-fonds kan groeien door inleg van derde indirecte baathouders

De minimale basisinleg van een fonds is € 100.000.- Voor dit bedrag worden taken overgenomen van de gemeente in een gebied. Net als natuur tijd en ruimte nodig heeft om zich te ontwikkelen, zo heeft ook de aanpak tijd nodig om te groeien in kwantiteit en kwaliteit. De 100.000-limiet is er, omdat die een wekelijkse aanwezigheid van vakmensen in de uitvoering garandeert. De ervaring leert dat we na verloop van tijd steeds meer taken aan kunnen zonder extra inleg. Daarnaast wordt de wijk als geheel natuurlijk groener en schoner. Baathouders hier zijn vastgoedpartijen en zorgverzekeraars. Deze kunnen investeren in het fonds, zodat dit sneller en effectiever kan groeien in de uitvoering.


6. Stadsgeneeskunde is schaalbaar en meetbaar

De methode op zich is simpel en de basistaken ook. Het gaat om de kennis en kunde van de professionals in de uitvoering, de tuiniers. Ook deze kennis is in principe in het werkveld aanwezig. Het anders toepassen van deze kennis kan in de praktijk geleerd worden. Gemeenten monitoren wijken reeds op allerlei manieren. Als er een stadsgeneeskunde-fonds in een wijk wordt gestart, is het eenvoudig te zien of het die taken schoon en groen goed uitvoert; voor de langere termijn wordt dit vanzelf zichtbaar in de wijkstatistieken.


7. Stadsgeneeskunde stimuleert integrale samenwerking

De methode nodigt uit om samen aan een gezonde leefomgeving te werken met alle wijkpartijen. Omdat de sturing deels decentraal is, biedt dit mogelijkheden voor creatieve oplossingen. Voor stadsontwikkelaars, welzijnswerkers en ontwerpers geeft dit ook weer nieuwe mogelijkheden.


Dit zijn mijns inziens de belangrijkste voordelen van stadsgeneeskunde. De methode staat evenwel diametraal tegenover de huidige onderhoudspraktijk. Hoe kom je van de ene naar de andere situatie? Dat proberen we hier in Rotterdam via een Right to Challenge-traject. We zijn nu twee en een half jaar onderweg en beheren vier trajecten op vier plekken die we proberen uit te breiden tot vier volwaardige stadsgeneeskunde-fondsen. Dat gaat langzaam maar gestaag. Het is wennen voor alle partijen en gaandeweg groeien we naar elkaar toe. Stadsgeneeskunde is voortgekomen uit onze Creatief Beheer-praktijk, waarmee we in 2002 zijn gestart met het inrichten van braakliggende terreinen. We ontdekten al snel de potentie van groen (stadsnatuur) en het onderhoud (dagelijkse interactie). Ik zou het enorm waarderen als gemeenten stadsgeneeskunde zouden overwegen als strategie voor een gezonde leefomgeving voor hun inwoners. We hebben er hier in Rotterdam twintig jaar aan gewerkt en de methode is in de praktijk ontstaan en ontwikkeld. Het werkt zogezegd; wellicht is dat het sterkste argument.

Featured Posts