Winterinterview 2026

Je hebt het zomer- en herfstinterview overgeslagen. Waarom?

Ik had andere dingen aan mijn hoofd en er was te veel onduidelijk rond ons uitdaagtraject. We zijn op zoek naar een nieuwe weg. Dus ik dacht laat ik maar een zelfinterview doen als dingen wat meer vorm krijgen.

Je hebt anders volop gepubliceerd op biocrow.nl.

Ja, dat zijn verkennende blogs, nieuwe ideeën en inzichten. Voor de zomer had ik het gevoel; ik moet afbreken, laten vallen en opnieuw opbouwen. Ik hou ervan ‘onaffe’ gedachten te publiceren, als verhalen in een herberg, zodat je je tocht kan vervolgen en nieuwe dingen kunt ontdekken. Niet direct nuttige dingen. Dat kost tijd. Niet vastzetten maar verkennen en laten gisten. De concrete uitdaging is dat onze praktijk, hoe succesvol die ook is, vastliep, en leek ten onder te gaan op puur formele gronden, de onwrikbaarheid van de lopende praktijk met gevestigde belangen, langlopende contracten en te weinig ambtelijke kracht en visie. Ik liep zelf ook vast. Ik had nieuwe energie, nieuwe inzichten en ideeën nodig. Ik was op zoek naar een opening en perspectief om Stadsgeneeskunde als idee en methode te laten groeien. Daarom afstand nemen, breed inzetten en dan komt de oplossing bovendrijven. Wat ik schreef publiceerde ik af en toe als die verhalen in een herberg aan een tafeltje achterin voor geïnteresseerden. Broedende kippen moet je niet storen. Inmiddels is het ei gelegd en het kuiken komt er binnenkort uit. Ik weet inmiddels hoe het er ongeveer uit gaat zien.

Kan je er wat meer over vertellen?

De laatste jaren waren vechten om te overleven in het gemeentelijke systeem. Dat is gelukt. In 2025 zijn we weliswaar gekort en zijn er taken weggenomen zonder uitleg maar ons traject bleef overeind. Bladeren vegen in de Oranjeboomstraat en het groenonderhoud in binnenterrein de Arend zijn weggenomen. Zonder uitleg terwijl we het in mijn ogen goed deden. Stadsbeheer zag onze aanpak niet zitten was het enige antwoord. Onze contactambtenaren hadden niet de macht of de wil dit te voorkomen. We besloten dit te accepteren en geen klacht in te dienen om constructief te kunnen bouwen richting 2026. Echter in het voorjaar van 2025 werd ons verteld dat de gemeente de regels van het Right to Challenge officieel heeft gemaakt en er een bovengrens van 220.000 voor 4 jaar op heeft gezet. Daar schrokken we nogal van dat betekende een halvering van ons budget; een doodsteek. Dit voelde nogal oneerlijk, halverwege het spel de regels veranderen. We melden dat we dit niet zouden accepteren. Het ging immers tegen alle afspraken in. Wat moesten we doen? Alles stond plotseling op losse schroeven door een regeling en beslissing van bovenaf waar we niet in zijn gekend. Dat terwijl onze praktijk juist steeds beter ging. Hoe dit op te lossen? Stoppen of de strijd aangaan?

Wat hebben jullie gedaan?

Stoppen is geen optie, vooral ook vanwege onze vrijwilligers waar we al sinds het begin mee werken. Die wilden niet stoppen. Met het halve budget zou ik Suzanne niet kunnen betalen en zelf geen inkomen hebben. Een strijd tegen de gemeente is niet te winnen. Juridisch hebben we geen poot om op te staan. Al winnen we het gevecht verliezen we de strijd op de lange termijn. Ik dacht nog dat de gemeente voor ons wel een uitzondering zou maken. We hebben de ombudsman benaderd die ons verhaal steunt en een klacht indiende. Tegelijkertijd bedacht ik me, dit is het moment om van het servet naar het tafellaken te springen. Structurele doorgroei via het right to Challenge is geblokkeerd. Op een manier is het goed dat dit nu gebeurt. Dat maakt een hoop duidelijk. Right to Challenge is niet het instrument voor werkelijke verandering slechts een opstap, dan wel voortraject.

Uiteindelijk zijn we 20% gekort. Ik heb de beide verantwoordelijke wethouders op een nieuwjaarsreceptie gesproken. Ze zijn blij met ons en hebben ons in hun ogen gematst. Dat is ook zo. Ze hadden ons ook voor 50% kunnen korten. Leuk feitje het bleek dat we de grootste Challenge van Rotterdam en waarschijnlijk in Nederland zijn. Structurele doorgroei is nu de enige optie en dat is wat we ook altijd al wilden en dit betekent structurele samenwerking met de gemeente en dat is geen strijd maar een uitdaging voor zowel ons als de gemeente.

We hebben besloten voor het lagere budget dit jaar hetzelfde te blijven doen en ondertussen met alle partijen in gesprek te gaan over het te ontwikkelen traject. Zo wordt onze Challenge nog scherper; voor minder geld een betere prestatie dan de gemeente en een belofte van meer impact voor de toekomst. Nu ik er wat langer over nagedacht heb denk ik dat dit juiste weg is om stadsgeneeskunde voor Rotterdam te bewaren. We moeten nu wel die stap omhoog maken. Dat betekent handen uit de mouwen en veel koffie drinken.

Hoe ga je dat doen?

De meeste mensen die we spreken politici en ambtenaren vinden wat we doen fantastisch en toch lukt het niet om door te groeien. Er is dus ‘iets’ anders nodig. Zie het concept van Stadsgeneeskunde als het DNA van een virus dan is er een eiwitmantel nodig die het virus effectief maakt. Het idee laat binnendringen in de systeemwereld waar de aanpak kan vermenigvuldigen.

Wat is die eiwitmantel dan?

Iets wat het idee en handelingsperspectief effectief binnenbrengt bij diegenen die er wat mee kunnen en er wat aan hebben. Anders blijft het liggen onder de bewonderende ogen van toeschouwers die het niet oppakken maar er stukken uithalen en afknippen voor eigen gebruik.

Onze aanpak is effectief, meetbaar en schaalbaar; dat is al heel wat. Het DNA is goed en werkt. Het concept is voldoende getest en uitgewerkt in de laatste zes jaar. En niet onbelangrijk; het is ontwikkeld in de praktijk in 25 jaar. Het is als een prachtig nieuw lied met hitpotentie maar het staat nog niet in de streaminglijsten. Iedereen vindt het mooi maar het wordt niet gekocht. Dat heb ik onderschat. De taaiheid van de systeemwereld die doordendert en werkelijke vernieuwing negeert. Iedereen vindt het goed wat we doen en daar blijft het bij.

Als we niets doen worden we gewoon afgeschaft omdat het niet past en omdat ze altijd al met iets ‘nieuws’ bezig zijn. Het idee dat we in 25 jaar iets relevants hebben ontwikkeld dat potentie heeft wordt niet herkend. Het concept is te kaal, te abstract, er zit geen honing omheen. Alsof ‘nieuw’ slechts het uiterlijk betreft, nieuwe naam, nieuwe kleren. Stadsgeneeskunde heeft geen mooie kleren en loopt in oude vodden. Hoe kan iemand die papier prikt op straat ook een intellectueel, een goede denker, zijn. Hoe kan via het dagelijks onderhoud een stad veranderen? Hoe hieraan te ontsnappen? Daar heb ik mijn hoofd over gebroken. En ik heb stappen gezet, niet alleen de dagelijkse 8000 buiten de deur.

Hoe ziet die eiwitmantel eruit. Wat zijn de spike-eiwitten die de cel binnendringen om in de metafoor te blijven?

Spike eiwitten zijn uitsteeksels op de eiwitmantel die zich hechten aan receptoren van de gastcel en zijn cruciaal om binnen te komen. Het feit dat we niet gezien en opgepakt worden ligt aan het feit dat onze spike eiwitten niet passen op de systeemwereld. Een misvatting is dat men brede preventie binnen of gelieerd aan de zorg tracht te organiseren terwijl effectieve preventie buiten de zorg hoort; een gezonde leefomgeving voor iedereen.

Stadsgeneeskunde is niet de oplossing maar is er een cruciaal onderdeel van. Dat is een belangrijke constatering om weerstand te verminderen. Brede preventie buiten de zorg organiseer je niet zonder een transitie in het dagelijks onderhoud. Maar er is meer nodig. Stadsgeneeskunde zorgt ervoor dat al het overige beter functioneert en de transitie soepel verloopt. Dat is een belangrijk spike eiwit. Maar dit is niet direct aantrekkelijk voor mensen die zelf al met de ‘oplossing’ bezig zijn. Dit zijn beleidsmakers, academici en die trachten de praktijk met regels te veranderen. Ook belangrijk overigens maar als ze stadsgeneeskunde als essentieel voor een transitie zouden omarmen zou alles veel effectiever worden. De systeem en leefwereld kunnen elkaar zo versterken. Nu werken ze vaak tegen elkaar in.

Dus als ik het goed begrijp moet de systeem wereld Stadsgeneeskunde herkennen als iets waar ze zich aan willen hechten zodat het concept, het DNA, het systeem kan binnendringen en wordt vermenigvuldigd.

Precies, ik had het niet beter kunnen zeggen. Juist Stadsbeheer is hier de grote aanjager en dat zijn ze niet gewend. Een boot hou je drijvend met onderhoud en niet met ontwerp. Zo ook; een stad maak je gezond met onderhoud en niet met ontwerp. Stadsgeneeskunde is een goedaardig virus die onze leefomgeving schoner en gezonder maakt voor mens, plant en dier als basis en buffer voor al het overige. Alles werkt immers samen en is verbonden. Er zijn geen werkelijke grenzen slechts barrières die we kunnen slechten.

Kom op met die spike eiwitten.

Ok, de volgende; het spike eiwit moet resoneren op individueel niveau. Het moet mensen raken in hun existentie hun zingeving, dromen en angsten. Waarom is geneeskunde zo succesvol terwijl het weinig toevoegt aan de volksgezondheid?

Omdat mensen bang zijn voor ziekte en dood?

Inderdaad. Individueel heb je niet veel aan brede preventie als je kanker hebt. Dan zoek je genezing, zorg en troost. Bovendien ziekte en lijden voorkomen is natuurlijk niet altijd mogelijk. Al doe je nog zo je best, kun je nog steeds ziek worden. Het is dus zaak je directe leefomgeving als essentieel gezondmakend te zien voor de lange termijn naast de fantastische technische geneeskunde als het misgaat. Niet om ziekte te voorkomen maar voor je welbevinden en geluk. Je hebt je medemens en de natuur nodig voor een zinvol leven. Dat laatste resoneert beter. Het voorkomen van ziekte is abstract maar een goed leven en goed omgaan met lijden is concreter. Het begrip ‘sociale verbondenheid’ zoals geventileerd in het laatste advies rapport van de Raad voor de volksgezondheid en samenleving kan helpen ons bewust te maken voor de sociale aspecten van onze leefomgeving sociale omgang in plaats van individuele ontwikkeling. Sociale verbondenheid tussen mensen samen met het idee dat natuur gezond is. Immers wij mensen zijn ook natuur.

Omgaan met lijden en ziekte in plaats van genezen? Waarom noem je het dan stadsgeneeskunde?

Genezen van onze obsessie met gezondheid en een focus op welbevinden en een gezonde leefomgeving. Wat dit aangaat heb ik veel geleerd van onze vrijwilligers. Dit zijn mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en hebben vaak een onderliggend lijden. Hoe ze daar mee omgaan, toch positief blijven en genieten is leerzaam en inspirerend. Ondanks de ellende hebben we toch een fijne tijd. Een heleboel dingen kun je niet oplossen maar je kunt wel vrolijk zijn.

En dat is gezond?

Lijkt me wel, het maakt alles dragelijker en vermindert stress. Bottom line; gezonde sociale omgang met natuur en elkaar is erg gezond. Deprivatie, geen toegang hiertoe, is erg ongezond. Net zo ongezond als slecht eten, weinig bewegen en roken. Stress en eenzaamheid sloopt onze lichamen, gezonde sociale omgang en verblijven in de natuur kan dit voorkomen. Probleem is dat stress en eenzaamheid intrinsiek zijn in onze samenleving. De zo geroemde individualisering is eerder een fragmentering die mensen op zichzelf terugwerpt met alle gevolgen van dien onder het mom van autonomie en zelfontwikkeling. Dat laatste is slechts voor weinigen weggelegd, die hier bovendien nog mee lopen te pronken ook. Alsof het hun verdienste is.

Daar zeg je nogal wat?

Het moet zoals gezegd resoneren, bang of gelukkig maken. Dit zijn simpelweg feiten. We maken ons druk om fijnstof en chemicaliën maar dat zijn splinters vergeleken met de balk die ons stresst en eenzaam maakt als dominante ideologie voor individuele vrijheid. Wat is die vrijheid waard als je er ziek van wordt? We moeten bewegen van deze lineaire fragmentatie met valse beloftes naar complexe verbondenheid met realistische concrete doelen, doelen die ontstressen, vrolijk en gezellig zijn. Ergo; ecologische en sociale verbondenheid is een spike eiwit en het wordt nog krachtiger als je dit complex duidt als natuurlijk inclusief. Sorry voor de moeilijke woorden. Ik wil onze academische soortgenoten ook bij de les houden.

Dat klinkt alsof je die niet hoog hebt zitten?

Ja en nee, wetenschappelijke inzichten, onderzoek en theorie vormen de basis en uitgangspunt van wat ik doe. Ik noem mezelf conceptueel kunstenaar, denken, concepten, wereld en mensbeeld zijn de dingen waar ik dagelijks mee bezig ben. De praktijk is mijn laboratorium. Je zou het actieonderzoek kunnen noemen. Met vallen en opstaan richting een ideale praktijk. Het ergert mij dat academici zo naast de pot pissen met hun concrete aanbevelingen zonder al te veel kennis van de praktijk anders dan hun zelfgecreëerde data (onderzoek). Het loopt vast in de implementatie. Wereldvreemd zou je het ook kunnen noemen of gewoon dom.

Deze opmerkingen zijn nogal ongenuanceerd vind je niet?

Dat is de bedoeling anders valt het niet op en blijf ik papier prikken tot ik verzuip in het afval. Het maakt me ziek om te doen alsof. Zoete broodjes bakken is erg slecht voor mijn humeur en motivatie. Bovendien het is een goede selectiemethode om de mensen te vinden waar je werkelijk wat aan hebt. Je kent de Rotterdamse slogan: ‘Alles groeit in weerstand’. Of is die niet Rotterdams?

Vast wel, net als zonder poetsen geen glans.

Nog een spike eiwit. Stadsgeneeskunde dient sexy te worden. Aantrekkelijk, verleidelijk en dat kun je van de ideologische groene sector niet zeggen met hun tuinbroeken en brandnetelthee. Ze bedoelen het goed maar zijn veel te idealistisch en zuiver op de leer. Dat is trouwens de reden dat ik indertijd de volkswijken ben ingetrokken om daar een verandering teweeg te brengen. Waar gehakt wordt vallen spaanders en wie een omelet wil bakken moet eieren breken. Perfectionisme en zuiverheid is voor de dwazen. Een perfecte wereld is er al; de wereld om ons heen. Dat wij hem niet perfect vinden is ons probleem. Moraliseren is zeuren en niet sexy. Oordeel niet over anderen maar geniet van het wonder van leven en dood. De kleine alledaagse fijne dingen waar iedereen het over heeft die de dood in de ogen heeft gezien. ‘Nu geniet ik meer van de alledaagse dingen en de mensen om me heen.’

Wat is dan het spike eiwit?

Genieten van wat je doet en dit niet continu rondbazuinen. Dat helpt om het vol te houden. Dat is geen spike eiwit maar een levensmotto. Origineel zijn; clichés vermijden. De beroemde zonsondergang die iedereen fotografeert vermijden. Iets anders dat nog mooier is. Er zit schoonheid in lelijkheid voor wie het ziet. Er zit in ieder geval veel lelijkheid in ons platgetrapte uitgesleten schoonheidsideaal.

Wat is dan die lelijke schoonheid?

Ik denk dat niemand onze menselijke natuur kan ontstijgen. Ik heb er recent nog een essay over geschreven; trots en schaamte als sturende twee-eenheid. Er is een zekere schaamteloosheid nodig om te kunnen losbreken en dat vereist een andere trots. Een andere schoonheid. Niet wat mensen van je vinden maar focus op het doel dat je nastreeft en trots dat je een stap dichterbij bent gekomen. Inwendige vrede dat je op de goede weg bent. Zo zou je het ook kunnen benaderen. Maakt niet uit of je je doel bereikt. Iedere stap dichterbij geeft vreugde en innerlijke vrede. Het is noodzakelijk dat je doel je dood overstijgt dan heb je een richting en zingeving je hele leven lang. Een doel dat je bereikt geeft leegte als je het bereikt. De jacht is beter dan de vangst. Die schaamteloze nonchalance richting een inspirerend doel is sexy voor mezelf en anderen. Het is aanstekelijk. Het lijkt makkelijk en bereikbaar. Mensen willen zich er graag mee verbinden. De club van de Luie Vrolijke Tuinier heeft deze vibe en uitstraling.

Is dat niet wat hippie-achtig?

Nou en; het is positief. Daarnaast hebben we inmiddels een serieuze stichting Stadsgeneeskunde opgericht met een zeer kundig bestuur. Suzanne en ik zijn niet meer alleen maar hebben een respectabele club die kunnen meedenken en bovendien een goed netwerk hebben in bestuur en markt. Binnenkort presenteren we dit officieel.

Wacht even, ik raak de lijn kwijt, wat zijn nu alle spike eiwitten op een rij?

Een metafoor moet je niet al te letterlijk nemen. Stadsgeneeskunde is natuurlijk geen virus maar een methode. Een manier van denken en doen. Door het als virus te zien kom je op ideeën voor de strategie en tactiek. Stadsgeneeskunde heeft concrete oplossingen voor problemen van deze tijd, zwerfvuil, dalende volksgezondheid, verlies  biodiversiteit, eenzaamheid, stress, weinig bewegen. Dat is nogal wat en dat zijn allemaal dingen waar individuele programma’s en speciale inzet worden opgetuigd zonder het op te lossen. De claim van Stadsgeneeskunde is dat je dit kunt benaderen en effectief kunt oplossen via een transitie van de onderhoudspraktijk. Dat is een spike eiwit van jewelste. Als we dit kunnen omvormen in een concrete propositie richting gemeenten die hier allemaal mee worstelen hebben we een krachtig spike eiwit. Concrete voorstellen en noodzakelijke acties die op de verschillende individuele problemen aanhaken, bijvoorbeeld zwerfvuil, en zo de integrale aanpak binnenbrengen voor de andere problemen.

Waarom alles een voor een oplossen, waarom niet allemaal tegelijkertijd in een verbindende praktijk. Een praktijk die mensen laat meedoen die anders aan de zijlijn staan, betere gezondheid voor participanten en een schonere en gezondere leefomgeving voor bewoners. Dit verkondigen we al minstens 15 jaar. We hebben dit ook laten zien en er is steeds meer wetenschappelijk onderzoek dat deze insteek ondersteunt.

Hoe ga je dit aanpakken?

Voortvarend, ik moet wel want mijn inkomen hangt ervan af en ik ben al vanaf mijn dertigste hiermee bezig. Er is nog iets leuks gebeurt dat kan helpen. We hebben eindelijk een subsidie gekregen van Open Rotterdam om te starten met archiveren en actualiseren van het enorme videoarchief Antenne Rotterdam, een media platform dat ik runde in de jaren nul. We hebben een videoarchief van 400 uur. We gaan Antenne Rotterdam weer openen en zijn nu bezig met vijf televisie afleveringen voor de lokale televisie onder de titel, Cult, Underground en Avant-Garde in de jaren 0-10. Creatief Beheer en Antenne Rotterdam horen bij elkaar. Zo heb ik ze indertijd bedacht en ontworpen; ontmoetingsplekken in de publieke ruimte; in het echt en in de media.

Hoe werken die dan samen?

Net als Creatief Beheer werkt Antenne Rotterdam met vrijwilligers en startende ZZP’ers. Creatief Beheer werkt met mensen die graag tuinieren en Antenne met mensen die graag schrijven en content creëren. We zijn inmiddels begonnen met de productie van de eerste afleveringen en het openen van de nieuwe site gebaseerd op het ontwerp van de oorspronkelijke site uit 2004. Volgens mij gaat het lukken na zo’n 20 jaar de website en het verdienmodel als een Phoenix te laten herrijzen. We hebben biocrow.nl al en dat is ook een antenne site. Dit type site in de vorm van een magazine en archiefkast kan ieder stadsgeneeskunde traject ondersteunen en is op die manier een ondersteunend management- en communicatiemiddel voor gemeenten.

Volop werk de komende tijd zo te horen.

Inderdaad, maar inspirerend en motiverend werk. Ik heb er zin in. Stap voor stap, week voor week, stadsgeneeskunde komt eraan.

Mooi einde van het interview?

Lijkt me ook. Meer informatie volgt hier op de site en binnenkort op onze nieuwe site Antenne Rotterdam. Mensen die ideeën of voorstellen hebben kunnen me natuurlijk altijd contacten. Wie weet…