October 18, 2019

July 8, 2019

Please reload

Recent Posts

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Featured Posts

Mens en Wereldbeeld - Perspectief

November 21, 2018

 

 

 

#1 Perspectief

Wij zijn wezens die bewust zijn van onszelf en onze omgeving. Echter wat we waarnemen, waar we ons van bewust zijn, hoe we dit interpreteren en wat we er vervolgens mee doen hangt af van het persoonlijke perspectief waarmee wordt gekeken. Dit verschilt per groep, per individu en heeft te maken met wie je omgaat, wat je geleerd hebt en meegemaakt. Hoe je jezelf en de wereld ziet.

Er is een dominant perspectief hoe wij naar de werkelijkheid kijken, maar dat is logischerwijs verouderd voor de nieuwe oplossingen die we zoeken. We zien ze simpelweg niet anders hadden we ze al lang gevonden. Dit perspectief hebben we geleerd op school. Dit is ontstaan uit de inmiddels klassieke wetenschappelijke weg van een subjectief individu dat een object observeert. Wat de wetenschap doet is zoveel mogelijk subjectieve factoren (lees: individuele interpretaties) wegnemen om een zo objectief mogelijk oordeel te vellen. Dat leren we op school en heeft goed gewerkt. Probleem is dat dit volgens de huidige wetenschappelijke inzichten niet echt kan. Objectiviteit is in essentie een illusie. Het is een idealisatie van de observatie waarbij de waarnemer zo neutraal mogelijk is. Dit betekent dat een heleboel gevoelens, ideeën en intuïties worden genegeerd, het onderzoek en de conclusies dienen immers reproduceerbaar te zijn (en niet uniek). Dit is ook hoe de overheid werkt, voor iedereen gelden dezelfde regels, tenzij er sprake een uitzonderlijk situatie.

Maar wie de werkelijkheid observeert ziet dat dit in beide gevallen een illusie is. Macht en positie doen er wel degelijk toe in de maatschappij, dat is immers de plek van waaruit je kijkt. Zoals Foucault zei: ‘De macht bezit niet de waarheid, de waarheid is altijd aan de zijde van de vrijheid’.

De rigide reproduceerbare onderzoeksregels om ware uitspraken te doen over de werkelijkheid staan soms juist deze ware uitspraken in de weg. Vooruitgang in de wetenschap heeft twee factoren nodig, enerzijds geniale individuen die een nieuwe weg ontdekken en anderzijds rigide onderzoek om deze weg te plaveien. Inmiddels zijn we er achter dat de werkelijkheid niet zo statisch is als we denken. Menswetenschappen ziet de mens als object, maar is natuurlijk zelf ook ‘een object’ gemaakt door ons mensen. Wij zijn zeer complexe wezens op allerlei wijzen verbonden met elkaar en onze leefomgeving. Je kunt ziektes, karaktereigenschappen, traumaverwerking of eetgedrag niet als afzonderlijke dingen bestuderen, want ze zijn verbonden en afhankelijk van elkaar. Een soort kluwen onontwarbare wol waar we uitspraken doen over individuele draadjes die we in het laboratoriumsituaties, met dubbelblind onderzoek en objectieve vragenlijsten onderzoeken. Hierbij kijken we noodgedwongen naar deelprocessen die we weer koppelen richting een integraal doel. Dit is een stap die lastig is in mijn optiek, zeker als dit de hoofdbron van onze kennis wordt op het gebied van ons eigen wezen. Dit kan de intrinsieke reden (systeemreden) zijn dat slechts 50% van psychologisch en sociologisch reproduceerbaar is. Met andere woorden in 50% van de gevallen vinden andere onderzoekers niet dezelfde resultaten. We meten als het ware een golvend oppervlak.

Dit alles maakt het eigenlijk onmogelijk dit type resultaten als ‘ware uitspraken’ te extrapoleren naar een dynamische praktijk. Onderzoek wordt vaker ingezet om een bestaande of gewenste praktijk te rechtvaardigen of te ontkrachten dan om een nieuwe praktijk te ontwikkelen. Al bij al een ingewikkeld proces vol belangen en de kreet ‘wetenschappelijk bewijs’ is hier niet meer te rechtvaardigen als ‘ding op zich’.

Je zou dienen te stellen dat er een correlaties (verbanden) worden gevonden. Dat is dan een verband tussen twee factoren in deze specifieke onderzoekssituatie (context). Zonder bewezen werkingsmechanisme is dit niet oorzakelijk slechts statistisch (ze komen samen voor). Dit is wat de meeste onderzoekers ook melden als ze de resultaten toelichten waar het vervolgens in de populaire media en de commercie tot een bewijs wordt omgevormd dat een oorzakelijk verband suggereert. Een klein opportuun betekenisvol stapje dat eigenlijk niet gemaakt zou mogen worden objectief gezien.

Als je aandacht richt op een object gaat dit groeien in je bewustzijn, zie je meer connecties, patronen en facetten. Er is altijd meer, het is altijd complexer. Zoekend naar de essentie ontvouwt zich steeds een nieuwe essentie. Het voelt als een immens theater waar steeds gordijnen opengaan die nieuwe podia en nieuwe voorstellingen (verhalen) genereren.

De manier hoe je naar de dingen kijkt bepaald hoe de dingen zijn en wat je dus ziet en meemaakt in het theater des levens. Ieder bestudeerd object krijgt meer diepgang en functie en kan verbonden worden met andere objecten. Dit is volgens mij dan ook de werkelijke basis van de groei van wetenschappelijk kennis. Nu goed, als wij onszelf bestuderen op wat voor manier dan ook, via medisch onderzoek of introspectie. Doen we dit vanuit een perspectief waarbij we het bestudeerde objectiveren.

Als we onszelf willen bestuderen dienen we onszelf in